Policja wyjaśnia zmiany w statystykach przestępstw motywowanych uprzedzeniami

2026-08-03 13:43

Policja odniosła się do licznych pytań dotyczących danych statystycznych o przestępstwach motywowanych uprzedzeniami, w tym danych o pokrzywdzonych i podejrzanych będących cudzoziemcami. Zwrócono uwagę, że zmiany regulacyjne i metodologiczne wprowadzone w 2026 roku istotnie wpłynęły na zakres gromadzonych informacji oraz możliwość ich porównywania z latami wcześniejszymi.

Kluczowe znaczenie mają rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 4 lutego 2026 r. w sprawie jednostek prokuratury właściwych do prowadzenia takich postępowań, zarządzenie nr 4/26 Prokuratora Generalnego z 11 lutego 2026 r. o wyznaczeniu prokuratorów do ich prowadzenia i nadzorowania, a także zmiana zakresu obowiązywania wytycznych Prokuratora Generalnego z 24 marca 2026 r. Regulacje te ujednoliciły zasady prowadzenia postępowań przygotowawczych i rozszerzyły katalog czynów objętych ewidencją.

Do kategorii przestępstw motywowanych uprzedzeniami zaliczane są nie tylko czyny wskazane wprost w kodeksie karnym, ale również inne, jeśli okoliczności wskazują, że popełniono je z powodu uprzedzeń wobec pokrzywdzonego - ze względu na rasę, narodowość, pochodzenie etniczne, wyznanie, bezwyznaniowość lub inne prawnie chronione cechy, także domniemane. Kwalifikacja zależy więc zarówno od rodzaju czynu, jak i od ustalonego motywu sprawcy.

Policja podkreśla, że dane za 2026 rok nie są w pełni porównywalne z wcześniejszymi latami bez uwzględnienia zmian w metodologii. Statystyka obejmuje wszczęte postępowania, przestępstwa stwierdzone oraz osoby pokrzywdzone i podejrzane, natomiast nie ujmuje liczby samych zawiadomień. Przy interpretacji danych o cudzoziemcach należy też brać pod uwagę zmiany demograficzne i liczebność poszczególnych grup przebywających w Polsce.

Dopiero całościowa analiza obowiązujących przepisów, zasad sprawozdawczości oraz zakresu czynów objętych ewidencją pozwala rzetelnie ocenić skalę i charakter tego rodzaju przestępczości.

Źródło: jelenia-gora.policja.gov.pl